กาฬสินธุ์ สื่อมวลชนกาฬสินธุ์ จับมือ สสส.-มข.รวมพลังขับเคลื่อนแคมเปญ “Isan Zero OV” เร่งสร้างการรับรู้ ปลดล็อกปัญหาพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี

เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2569 ที่ ห้องประชุมมะหาด มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ นางสุจิตรา ค้าเจริญ ผู้อำนวยการสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย จังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นประธานเปิดงานประชุมเชิงปฏิบัติการ “พบเครือข่ายสื่อมวลชน ชวนร่วมแคมเปญ Isan Zero OV” ซึ่งจัดขึ้นโดยสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ร่วมกับ แผนงานสื่อศิลปวัฒนธรรมสร้างเสริมสุขภาพ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และภาคีเครือข่าย เพื่ออัพเดทสถานการณ์การแพร่ระบาดของพยาธิใบไม้ตับ พร้อมเดินหน้าสร้างเครือข่ายสื่อมวลชนในการสื่อสารเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชน

โดยมี ดร.ดนัย หวังบุญชัย ผู้จัดการแผนงานสื่อศิลปวัฒนธรรมสร้างเสริมสุขภาพ สสส., รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม รักษาการผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น นายยุทธนา เกียรติดำเนินงาม นายกสมาคมนักข่าวกาฬสินธุ์ พร้อมด้วยสื่อมวลชนทุกแขนงเข้าร่วมกิจกรรม

นางสุจิตรา ค้าเจริญ ผู้อำนวยการ สวท.จังหวัดกาฬสินธุ์ เปิดเผยว่า ปัญหาโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ถือเป็นภัยเงียบที่อยู่คู่กับวิถีชีวิตและสุขภาวะของพี่น้องชาวอีสานมาอย่างยาวนาน การจัดอบรมเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการให้ข้อมูลที่ถูกต้องและเป็นระบบแก่สื่อมวลชน อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญที่สุดที่จะช่วยขับเคลื่อนแคมเปญนี้ให้ประสบความสำเร็จได้ คือพลังการสื่อสารของพี่น้องสื่อมวลชนทุกแขนง ที่จะทำหน้าที่เป็นกระบอกเสียงและสะพานเชื่อมโยงข้อมูลข่าวสาร ไปสู่พี่น้องประชาชนในทุกระดับ ให้สามารถเข้าถึงความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง จนนำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดำเนินชีวิต เพื่อร่วมกันลดและหยุดยั้งวงจรการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับให้หมดไปจากพื้นที่

ด้าน ดร.ดนัย หวังบุญชัย ผู้จัดการแผนงานสื่อศิลปวัฒนธรรมสร้างเสริมสุขภาพ สสส. ได้กล่าวถึงแนวคิดและวัตถุประสงค์ของการจัดงานรณรงค์ว่า แคมเปญนี้มุ่งเน้นไปที่การสร้างการรับรู้และการเข้าถึงข้อมูลในกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่อาจจะยังไม่เคยทราบถึงปัญหาเชิงลึกในเรื่องนี้มาก่อน พร้อมทั้งเป็นแนวทางในการรณรงค์ให้เด็กและเยาวชนรุ่นใหม่ได้รู้เท่าทันภัยของโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีมากขึ้น เพื่อให้เกิดการตระหนักรู้และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารตามแนวคิด “แซ่บสุกเซฟชีวิต” ซึ่งจะเป็นกำลังสำคัญในการส่งต่อวิถีชีวิตที่ปลอดภัยต่อไปในอนาคต

ขณะที่ รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม รักษาการผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ที่มาร่วมให้ข้อมูลรู้เท่าทันโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี กล่าวว่า ปัจจุบันเด็กรุ่นใหม่ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับปีละกว่า 20 เปอร์เซ็นต์จากการรับประทานปลาดิบโดยเฉพาะปลาดิบที่ปนเปื้อนกับส้มตำที่ใช้ปลาร้าดิบ ทำให้มีเชื้อพยาธิใบไม้ตับที่มากับปลาร้าที่เป็นปลาน้ำจืดเกล็ดขาววงศ์ปลาตะเพียน และแต่ละปีมีคนไทยเสียชีวิตจากมะเร็งท่อน้ำดีปีละ 20,000 คน ซึ่งถือเป็นตัวเลขที่สูงมาก แม้จะมีการรณรงค์เรื่องนี้อย่างต่อเนื่อง แต่ตัวเลขก็ลดลงน้อยมาก ซึ่งปัจจุบันมีสิทธิที่คนไทยทุกคนจะเข้าถึงการใช้เครื่องมือ OV ATK เพื่อใช้สำหรับตรวจหาพยาธิใบไม้ตับด้วยการใช้ปัสสาวะ แต่การรับรู้เรื่องนี้ก็น้อยเช่นกัน จึงอยากขอความร่วมมือให้พี่น้องสื่อมวลชนช่วยกันเผยแพร่สื่อสารออกไปให้ถึงประชาชนมากที่สุด โดยเฉพาะจังหวัดกาฬสินธุ์ มีสถิติการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับสูงเป็นอันดับต้น ๆ ของภาคอีสาน

“สำหรับตัวเลขสถิติผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับที่จังหวัดกาฬสินธุ์พบว่าที่ อ. กลมลาไสย ที่บ้านดงลิงพบติดเชื้อมากถึง 88 เปอร์เซ็น โดยสถิติสูงสุดอยู่ที่ บ้านเจ้าท่า 97 เปอร์เซ็นต์ และมีผู้ป่วยมะเร็งตับเข้าพบแพทย์ เพื่อรับการรักษาจำนวนมากเช่นกัน” รศ.ดร.วัชรินทร์ กล่าว

นอกจากนี้ ภายในงานยังมีการเปิดเวทีพูดคุยแลกเปลี่ยนและซักถามข้อมูลร่วมกับสื่อมวลชน พร้อมทั้งเชิญชวนเครือข่ายสื่อมวลชนร่วมลงพื้นที่ทำข่าวในงาน “มหกรรมคนอีสานรุ่นใหม่ ปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี : แซ่บสุกเซฟชีวิต รวมพลังคนอีสาน Zero OV” ซึ่งจะจัดขึ้นในวันศุกร์ที่ 22 พฤษภาคม 2569 ณ หอประชุมอเนกประสงค์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ (ในเมือง) เพื่อร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันให้ภูมิภาคอีสานปลอดจากโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีอย่างยั่งยืนต่อไป

นายยุทธนา เกียรติดำเนินงาม นายกสมาคมนักข่าวกาฬสินธุ์ กล่าวว่า หลังจากนั่งฟังแล้วทำให้ต้องกลับมาดูตัวเอง และได้ข้อมูลเพิ่มเติมมาก และเห็นตัวเลขจังหวัดกาฬสินธุ์มีการตรวจ OV ATK แล้ว 2 หมื่นคนแล้วพบว่ามีคนติดเชื้อกว่า 7,000 คน ซึ่งเยอะมาก และพบว่าตัวเลขผู้ติดเชื้อจะเป็นพื้นที่ติดน้ำ ทำให้มีตัวเลขผู้ติดเชื้อสูง การเข้ามาอบรมในครั้งนี้ได้ประโยชน์และจะเอาไปเผยแพร่ต่อ แต่อย่างไรก็ตาม อยากให้ทุกคนได้มีโอกาสตรวจหาพยาธิใบไม้ตับ เพราะคนอีสานมีความเสี่ยงทุกคน

“ตอนนี้ที่น่าห่วงคือเด็กเยาวชนคนรุ่นใหม่ที่กินอาหารตามอินฟลูเอนเซอร์ ที่กินตามกระแสและอาจจะทำให้ติดพยาธิใบไม้ตับโดยไม่รู้ตัว เพราะไปกินปลาดิบ และอาจจะเป็นมะเร็งท่อน้ำดีในที่สุด อยากให้เยาวชนคนรุ่นใหม่เลิกกินตามกระแส และหันมากินอาหารสุกและประชาสัมพันธ์ให้เพื่อน ๆ เลิกกินของดิบเช่นกัน”นายยุทธนา กล่าว